Πολιτικοί και θρησκευτικότητα

 

του Χρήστου Γκουνέλα, δρ Θεολογίας

Ζούμε στην εποχή της εικόνας και δη της διαδικτυακής εικόνας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Πάντα η εικόνα έπαιζε σημαντικό ρόλο στη δημόσια ζωή των ανθρώπων. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχει ταυτιστεί με την ίδια την ύπαρξη: Ό,τι φαίνεται υπάρχει, ό,τι δεν φαίνεται είναι ανύπαρκτο.

Όπως είναι λογικό, οι πολιτικοί λόγω της άμεσης εμπλοκής τους με τον δημόσιο βίο χρησιμοποιούν τη δύναμη της εικόνας, τις περισσότερες φορές χωρίς μέτρο. Από αυτή την εργαλειοποίηση της εικόνας δεν έχει ξεφύγει και η εικόνα του «πιστού πολιτικού». Έτσι, για παράδειγμα τη Μεγάλη Εβδομάδα που πέρασε είδαμε και πάλι στους ναούς μας πολιτικούς να κουβαλάνε τον (εκλογικό τους) σταυρό, τον (εκλογικό τους) επί-τάφιο και ασφαλώς την (εκλογική τους) εικόνα προσδοκώντας την (εκλογική τους) Ανάσταση. Εδώ δεν υπάρχει δεξιά, αριστερά και κέντρο αφού οι περισσότεροι των πολιτικών, όπου κι αν ανήκουν ιδεολογικά, μεταχειρίζονται την εικόνα του καλού καγαθού πιστού. Σχεδόν πάντα στέκονται μπροστά στο πρώτο στασίδι ξεχνώντας το ευαγγελικό «οι πρώτοι έσονται έσχατοι και οι έσχατοι πρώτοι», ενώ δεν είναι λίγες οι φορές όπου Μητροπολίτες και ιερείς τους θυμιάζουν (κυριολεκτικά και μεταφορικά) καλωσορίζοντάς τους (sic) και ευχαριστώντας τους (sic) για την παρουσία τους στον ναό.

Θα αντιτείνει κάποιος και τι, θα κρατάμε πλέον «πιστόμετρο»; Και ποίοι είμαστε εμείς οι οποίοι θα κρίνουμε τους άλλους και δη επιφανείς προσωπικότητες του δημόσιου βίου; Δίκιο θα έχει! Όντως δεν είμαστε κριτές. Σκεφτόμαστε ωστόσο πως ο Χριστός αν ερχόταν στον ναό θα στεκόταν στο τέλος, μαζί με τον Τελώνη, να μην τους βλέπει κανένας. Και αφού προσεύχονταν και για τον εχθρό τους το ίδιο θα έκαναν και στο σπίτι στη μοναξιά του εαυτού τους κρυφά από τα βλέμματα των ανθρώπων. Προσευχή της ουσίας και όχι των τύπων.

Και εν τέλει πώς γίνεται με τόσους καλούς καγαθούς και πάνω από όλα πιστούς άρχοντες και πολίτες εν γένει (σαφώς και οι απλοί πολίτες δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών) να βιώνουμε καθημερινά μία σκληρή πραγματικότητα απόρροια της μεγάλης κρίσης θεσμών; Και οι θεσμοί είναι άνθρωποι και όταν γίνονται απρόσωποι σημαίνει ότι ήδη και οι άνθρωποι που τους απαρτίζουν είναι οι περισσότεροι εξ αυτών απρόσωποι. Δυστυχώς, εκ των πραγμάτων, η πολυετής κρίση στην πατρίδα μας δεν προσεγγίστηκε ως πνευματική ευκαιρία. Χάσαμε και χάνουμε την ουσία εμμένοντας σε «αδειανά πουκάμισα». Ας αφήσουμε όμως και πάλι τον Χριστό να μιλήσει, πίσω από το τελευταίο στασίδι:  «…Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι παρομοιάζετε τάφοις κεκονιαμένοις, οἵτινες ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ὀστέων νεκρῶν καὶ πάσης ἀκαθαρσίας…».   

Ψηφιακά αθάνατοι ή αναστημένοι εκ νεκρών;

 

του Χρήστου Γκουνέλα, 

PhD Συστηματικής Θεολογίας, MSc in Bioethics

Ήδη πανηγυρίσαμε την εκ νεκρών Ανάσταση του Χριστού ο οποίος πάτησε τον θάνατο με θάνατο. Η Ανάστασή Του ήταν και είναι για τους ακόλουθούς Του η απαρχή της δικής τους Ανάστασης όχι όμως με μεταφυσικό τρόπο (μαγικά) αλλά μέσα από την άσκηση της προσωπικής τους ελευθερίας. Δεν είναι τυχαίο που ο Χριστός ζητάει από τους πιστούς (ελεύθερους ανθρώπους) - και όχι οπαδούς (εγκλωβισμένους) - να ακολουθήσουν ελεύθερα τον δρόμο του Σταυρού και να πατήσουν όπως και ο Ίδιος τον θάνατο με θάνατο. Η Ανάσταση και η αθανασία των ανθρώπων για τον Χριστό ενέχει και την προσωπική ευθύνη και απόφαση του καθενός ανθρώπου. Επιπλέον ενέχει και την ελεύθερη εμπιστοσύνη στα λόγια και την πράξη του Χριστού. Δεν είναι λοιπόν δυνατόν να υπάρξει Ανάσταση και αιωνιότητα χωρίς ελευθερία. Το νόημα της κλήσης του Χριστού προς τον άνθρωπο είναι αυτός να είναι ελεύθερος τόσο από τη ζωή όσο και από τον θάνατο. Και αυτό γίνεται εν σχέσει.

Έρως Θεού άχρι θανάτου

 

του Χρήστου Γκουνέλα, Δρ Συστηματικής Θεολογίας

Στο ερώτημα γιατί σταυρώθηκε ο Χριστός προσπάθησαν να απαντήσουν τόσο θεολόγοι και φιλόσοφοι όσο και απλοί πιστοί ή μη.  Άλλοι λοιπόν μίλησαν για ανάγκη ικανοποίησης της θείας Δικαιοσύνης η οποία προσβλήθηκε από τους πρωτόπλαστους. Άλλοι πάλι ότι δια της σταύρωσης άνοιξε ο δρόμος της λύτρωσης και της επανόρθωσης ένεκα του αμαρτήματος του Αδάμ και της Εύας. Πάντως, είτε έτσι είτε αλλιώς πρόκειται για προοπτικές οι οποίες εστιάζουν στην προπατορική αμαρτία και εκ των πραγμάτων καταλήγουν σε ενοχικές και δικανικές προτάσεις. Υπάρχει όμως και μία άλλη προοπτική, αυτή του θείου Έρωτα για τον άνθρωπο και την κτίση. Ο Χριστός σταυρώνεται επειδή η αγάπη είναι πάντα θυσιαστική με το έσχατο σημείο της να είναι ο θάνατος. Ο Χριστός δεν σταυρώνεται και ανασταίνεται για να δείξει τη δύναμή Του, αλλά για να φανερώσει ότι Αυτός είναι ο δρόμος της αγάπης: η συνύπαρξη του Σταυρού και της Ανάστασης. Ακόμη και στη Δεύτερη Παρουσία Του θα προηγηθεί το τρόπαιο του Σταυρού (Κύριλλος Ιεροσολύμων) και θα ακολουθήσει ο Βασιλιάς με τα σημάδια των καρφιών πάνω Του. Για βασιλικό στέμμα θα έχει το ακάνθινο στεφάνι Του και αντί για δαχτυλίδια τις πληγές Του. Παράδοξο θέαμα. Για αυτό θα το ζήσουν μόνο οι τρελοί (άγιοι και μη) όπως και οι αμαρτωλοί («πόρνες και τελώνες»). Οι υποκριτές θα μείνουν έξω του νυμφώνος (νυφικό δωμάτιο) Χριστού, ως μη γνωρίζοντες από έρωτα επειδή οι ίδιοι δεν θέλησαν να Τον γνωρίσουν. 

Η παράδοση του Χριστού πάνω στον Σταυρό είναι η έσχατη ελεύθερη ερωτική Του πράξη για τον Θεό, τον άνθρωπο και ολάκερη την κτίση. Ενώθηκε («προσηλώθη») ως ερωτευμένος («Νυμφίος») με τον Σταυρό Του. Γυμνός πάνω στον σταυρό, όπως στον έρωτα («Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται…», Ιγνάτιος ο Θεοφόρος). Χωρίς Θεό («ἵνα τί με ἐγκατέλειπες;»), χωρίς ανθρώπους, χωρίς είδωλα και ψευδαισθήσεις, χωρίς εαυτό, χωρίς θέλημα («να γίνει όπως Εσύ θέλεις»), χωρίς ρούχα… Κρέμεται από τον σταυρό… Ερωτευμένος με τον Σταυρό Του παραδίνεται και χάνεται κυριολεκτικά στην αγκαλιά Του. Ο ένας αγκαλιάζει τον άλλο: Χριστός και Σταυρός. Το όλα αγκαλιάζει το τίποτα και το τίποτα το όλα. Στην αγκαλιά του τίποτα που τα έχει όλα. Στην αγκαλιά του όλα που δεν έχει τίποτα. Ο Χριστός συναντά το τίποτα και ο Σταυρός το όλα. Χριστός και Σταυρός έγιναν ένα και ετέχθη η Ανάσταση. Η κατάφαση του θανάτου είναι κατάφαση της ζωής. Η άρνηση της ζωής είναι άρνηση του θανάτου. Στον Σταυρό του Χριστού ο έρωτας και ο θάνατος διασταυρώνονται. Ο Χριστός πάνω στον σταυρό μας λυτρώνει επειδή μας δείχνει τον δρόμο της ελευθερίας. Της ελευθερίας που προηγείται της αθανασίας. Είναι ελεύθερος για αυτό δεν τον κρατάει ούτε η ζωή ούτε ο θάνατος. Πεθαίνει ολόκληρος και πεθαίνει για όλους. Ζει ολόκληρος και ζει για όλους. Στον Σταυρό του Χριστού σταυρώνονται και πεθαίνουν περιληπτικά τόσο ο Πατέρας και το Άγιο Πνεύμα, όσο και ο άνθρωπος και η κτίση ολόκληρη. Στη δε Ανάστασή Του ανασταίνονται όλοι και όλα. Τίποτα και κανένας δεν μένει έξω από αυτόν τον έρωτα με τη ζωή και τον θάνατο. 

Πρώτη δημοσίευση: Ελευθερία Λάρισας

Μύθοι, Τεχνητή Νοημοσύνη και Αθανασία

 

του Χρήστου Γκουνέλα,

Στην ανθρώπινη ιστορία, οι μύθοι συνυπάρχουν πολλές φορές με την ιστορική πραγματικότητα. Το ένα τροφοδοτεί το άλλο. Και τα δύο είναι αλληλοσυμπληρούμενα στοιχεία και εκ των πραγμάτων αναγκαία μεταξύ τους. Θα ήταν ερευνητικό λάθος αν προσπαθούσαμε να ξεκόψουμε το ένα από το άλλο ταυτίζοντας τον μύθο με το ψέμα και την ιστορία με την αλήθεια. 

Ήδη από τα πανάρχαια χρόνια η ιστορία συναντήθηκε με τους αρχέγονους μύθους. Πολλοί δε εξ αυτών συγκλίνουν στην ύβρι την οποία επιφέρει η γνώση στον άνθρωπο, ακολουθούμενη από τη νέμεσι και την τίσι των Θεών ή της φύσης. Δια της γνώσης, σύμφωνα με τους μύθους, ο άνθρωπος γνώρισε τον θάνατο, τον πόνο, την ασθένεια και τα γηρατειά. Δια της γνώσης, επίσης, απομακρύνθηκε από τους Θεούς και τη φύση ακολουθώντας τον δικό του δρόμο της γνώσης η οποία θεοποιεί αλλά και δαιμονοποιεί, «του καλού και του κακού». 

Στην Παλαιά Διαθήκη ειδικότερα, ο άνθρωπος προσωποποιούμενος από τον Αδάμ και την Εύα δοκιμάζει τον καρπό από «το δέντρο της γνώσης του καλού και κακού» σπάζοντας τα όρια που του έθεσε ο Θεός και έτσι απομακρύνεται από τον Παράδεισο με άμεση συνέπεια τη γνώση του θανάτου, του  πόνου και του κάματου που επιφέρει η καλλιέργεια της γης. Ο αρχέγονος μύθος της Παλαιάς Διαθήκης και η Αγροτική Επανάσταση φαίνεται, κατά τη γνώμη μας, να αλληλοτροφοδοτούνται. Ο άνθρωπος δια της πρώτης μεγάλης Επανάστασης στην ιστορία του γίνεται από καρποσυλλέκτης καλλιεργητής της γης.  

Saloon Rockers - Simple Man

 

Οι Saloon Rockers είναι μια μπάντα σε ήχους Classic Rock-Blues που εδρεύει στη Λάρισα και γεννήθηκε μέσα στο Νοέμβριο του 2022. Μια καλολαδωμένη Rock μηχανή στελεχωμένη από ντόπιους μουσικούς με μακρά πορεία στον χώρο της Rock μουσικής σκηνής από το 1997 που ερμήνευσαν κλασσικές Rock-Blues επιτυχίες με σεβασμό και πάθος. Ύστερα από 25 σχεδόν χρόνια, το πεπρωμένο τους έφερε πάλι κοντά για να μετέχουν στα μουσικά δρώμενα της πόλης και όχι μόνο. Τα μέλη της μπάντας :

Τάσος Λυτρίδης (Κιθάρα-Φωνή)

Αποστόλης Βελεσιώτης (Κιθάρα-Φωνή)

Κώστας Μιχάλης (Κιθάρα-Φωνή)

Βάιος Αλεξόπουλος (Τύμπανα)

Σάκης Σμαρνάκης (Μπάσο)

Κουδαρίτικα: Η διάλεκτος των Μαστόρων της Κρανιάς (ΒΙΝΤΕΟ)

 

Σύνταξη: Σμαρώ Παυλού

Ένα ιδιαίτερο γλωσσικό ιδίωμα από την περιοχή της Ελασσόνας είναι τα κουδαρίτικα, η διάλεκτος των μαστόρων της Κρανιάς, που στο πέρασμα των αιώνων αφομοιώθηκε από όλους τους κατοίκους του ορεινού χωριού και τους βοήθησε να αντεπεξέλθουν σε δύσκολες εποχές. Τα μαστόρικα της Κρανιάς διασώζονται από πρόσφατες εκδόσεις ντόπιων συγγραφέων αλλά και μέσα από τη συνέχιση της μουσικής παράδοσης.

Τα ” κουδαρίτικα ” διακρίνονται για τον συνθηματικό, αλλά και λαϊκότροπο χαρακτήρα τους. Για τα “μαστόρικα ” που είχαν αφομοιωθεί πλήρως στην καθημερινή γλωσσική επικοινωνία των Κρανιωτών και στο τοπικό τους γλωσσικό ιδίωμα, η πρώτη καταγραφή είχε γίνει από τον Λευτέρη Λάλο.

Μια μετάφραση του Ουίλιαμ Σαίξπηρ στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα των Κρανιωτών, στο πλαίσιο πτυχιακής εργασίας, στάθηκε η αφορμή για μετάφραση του “Πλούτου ” του Αριστοφάνη στην λεγόμενη “ξηροκρανιώτικη ντοπιολαλιά ” από τον συγγραφέα, Γιώργο Μπαλή.

Η αγάπη του για την Κρανιά Ελασσόνας, τον οδήγησε στην έκδοση βιβλίου με τίτλο “Μάστοροι και Λαϊκή Αρχιτεκτονική της Ξηροκρανιάς-Κουδαρίτικα”, όπου καταγράφεται η συνθηματική γλώσσα που ονομάζεται τα “μαστόρικα “.

Το γλωσσικό ιδίωμα της Ξηροκρανιάς φαίνεται να επηρεάζεται δραστικά από την Θεσσαλική διάλεκτο και αναμφισβήτητα η καταγραφή του παρουσιάζει επιστημονικό ενδιαφέρον.

Ρεπορτάζ: Βαγγέλης Μητρούσιας

Δείτε ολόκληρο το ρεπορτάζ και το βίντεο από την σελίδα της ΕΡΤ πατώντας εδώ: ΕΡΤnews.