Ανάγκη για τη Διοικούσα Εκκλησία να ξαναβρεί την ταυτότητά της

 

Ανάγκη για τη Διοικούσα Εκκλησία να ξαναβρεί την ταυτότητά της

 

Του Χρήστου Γκουνέλα, δρ Θεολογίας

 

Έντονο δημόσιο διάλογο και προβληματισμό προκάλεσε στην κοινωνία η νομική πρόθεση της Πολιτείας να εξισώσει τον μισθό του Αρχιεπισκόπου, των Μητροπολιτών και των Τιτουλάριων Επισκόπων με αυτόν του Γενικού Γραμματέα ενός Υπουργείου. Δεν είναι δυνατόν να μην παρατηρήσει κανείς τη χρονική συγκυρία (προεκλογικά, οικονομική κρίση και ακρίβεια) κατά την οποία έρχεται μία τέτοια πρόθεση και τίθεται σε δημόσια διαβούλευση.

Ωστόσο, πέρα από τον χρόνο κατάθεσης της νομικής πρότασης, μία τέτοια απόφαση έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τον Ευαγγελικό λόγο της Εκκλησίας. Για την Εκκλησία, ο Επίσκοπος είναι Πατέρας και σαφώς όχι ανώτερος κρατικός υπάλληλος, όπως τον βλέπει η Πολιτεία. Πόσο δύσκολο όμως είναι να δει κάποιος τον εαυτό του ως Πατέρα όταν τα πάντα γύρω του συνάδουν με τον τρόπο ζωής ενός ανώτερου κρατικού υπαλλήλου, ο οποίος μένει σε Μητροπολιτικό Μέγαρο (sic), έχει κρατικό αυτοκίνητο και οδηγό, διεκπεραιώνει καθημερινά ένα σωρό διοικητικές και οικονομικές υποθέσεις και έχει δεκάδες συναντήσεις με ως επί το πλείστον ηγεσίες εκκλησιαστικές, πολιτικές, στρατιωτικές, επιχειρηματικές κ.ά.; Αλλά ακόμη και στον ναό κατά τη διάρκεια της λατρείας, η απόσταση από το ποίμνιο είναι πολλές φορές, δυστυχώς, δεδομένη. Ας θυμηθούμε τον μεγαλωμένο μέσα στην Εκκλησία Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη στα «Πτερόεντα Δώρα»: «…Ὑπέφωσκεν ἤδη ἡ πρωία τῆς πρωτοχρονιᾶς, καὶ ὁ Ἄγγελος διὰ νὰ παρηγορηθῇ, εἰσῆλθεν εἰς μίαν ἐκκλησίαν. Ἀμέσως πλησίον τῆς θύρας εἶδεν ἀνθρώπους νὰ μετροῦν νομίσματα, μόνον πὼς δὲν εἶχον παιγνιόχαρτα εἰς τὰς χεῖρας· καὶ εἰς τὸ βάθος, ἀντίκρυσεν ἕνα ἄνθρωπον χρυσοστόλιστον καὶ μιτροφοροῦντα ὡς Μῆδον σατράπην τῆς ἐποχῆς τοῦ Δαρείου, ποιοῦντα διαφόρους ἀκκισμοὺς καὶ ἐπιτηδευμένας κινήσεις. Δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ ἄλλοι μερικοὶ ἔψαλλον μὲ πεπλασμένας φωνάς: Τὸν Δεσπότην καὶ ἀρχιερέα! Ὁ Ἄγγελος δὲν εὗρε παρηγορίαν…».

Για να κάνουμε τη σύγκριση με το πρόσωπο του Χριστού, ας φανταστούμε τον Χριστό ως έναν Διευθυντή Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου και τους μαθητές Του ως δημοσίους υπαλλήλους. Ο Χριστός όμως κατηγορήθηκε από το τότε ιερατείο (η πολιτική εξουσία ένιψε τας χείρας της) και σταυρώθηκε ως Αναρχικός, Ανήθικος και Επαναστάτης. Και ήταν όντως έτσι, αλλά και σήμερα έτσι θα ήταν. Για τους ίδιους λόγους μαρτύρησαν και οι μαθητές Του αλλά και πλειάδα αγίων της Εκκλησίας. Εδώ δεν πρόκειται περί εκκλησιαστικού ή θεολογικού λαϊκισμού (ή ρομαντισμού) αλλά αυτής της ίδιας της ουσίας και του ρεαλισμού του εκκλησιαστικού τρόπου ζωής. Άλλωστε, ήδη από το πρώτο έτος στη Θεολογική Σχολή μαθαίνουμε ότι ο Επίσκοπος είναι «εις τύπον και τόπον Χριστού». Η δε Εκκλησία έχει αναδείξει μεγάλες προσωπικότητες τέτοιων Επισκόπων όπως του αγίου Σπυρίδωνα που ήταν παράλληλα και κτηνοτρόφος και με οικογένεια ή όπως του ιερού Χρυσοστόμου ο οποίος μαρτύρησε στην έρημο επειδή κατακεραύνωνε όχι μόνο με τον λόγο του αλλά ακόμη περισσότερο με τον τρόπο ζωής του την αυτοκρατορική αυλή υπέρ των αδύναμων κοινωνικά στρωμάτων. Στα δε σύγχρονα χρόνια στην πατρίδα μας η Εκκλησία, μεταξύ άλλων, έχει το παράδειγμα του μακαριστού Επισκόπου Αντώνιου Σιατίστης, του Επισκόπου των τρόλεϊ, ο οποίος δεν δίσταζε να κάνει ακόμη και ωτοστόπ ως τρόπο ζωής και όχι ως ευκαιριακό πυροτέχνημα για θαυμασμό των ανθρώπων.

Η αλήθεια είναι ότι στο σημείο που φτάσαμε (και φτάσαμε εδώ και πολλά χρόνια) είναι αδήριτη ανάγκη η Διοίκηση της Εκκλησίας να πάρει γενναίες αποφάσεις διάκρισης από την Πολιτεία. Θα λέγαμε να προλάβει η ίδια την Πολιτεία και να διακριθεί από αυτήν όχι μόνο νομικά, αλλά ακόμη πιο βαθιά ως προς τον τρόπο βιοτής. Να βρει και πάλι τον τρόπο σχέσης του Πατέρα, όπως θα σημείωνε και ο μακαριστός καθηγητής Χρήστος Γιανναράς. Ή αλλιώς, να σκάψει και να ανασύρει τον Σταυρό από τις επιχωματώσεις της ιστορίας, όπως τόνιζε ο αείμνηστος καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης. Να αφήσει εν τέλει ό,τι την βαραίνει και να απελευθερωθεί στο οξυγόνο της θείας Χάρης. Έτσι, θα την αναγνωρίσει και η κοινωνία ως συνέχεια του Χριστού την οποία είναι ανάγκη να αφουγκραστεί επιτέλους.  

Θυσία ή εξουσία;

 

Του Χρήστου Γκουνέλα,

Παρότι βρισκόμαστε στην αρχή της τρίτης μετά Χριστόν χιλιετίας, η ανθρωπότητα δεν δείχνει να έχει διδαχτεί τίποτα από τη μακραίωνη ανθρώπινη ιστορία. Και για να κυριολεκτούμε, όχι τόσο η ανθρωπότητα στο σύνολό της αλλά οι επί το πλείστον ηγεσίες της. Ζούμε ίσως τα πιο ανασφαλή χρόνια της παγκόσμιας ιστορίας και αυτό οφείλεται στον φόβο των ηγετών. Δεν πρόκειται για έναν φόβο χωρίς όνομα αλλά συγκεκριμένα για τον φόβο του θανάτου ο οποίος περιέχει όλους τους επιμέρους φόβους. Ωστόσο, η συμπαντική ιστορία αλλά και αυτή η ανθρώπινη ιστορία βασίζονται πάνω στην εντελέχεια της θυσίας, της ζωής που πεθαίνει κενωτικά και αναγεννιέται, της θυσίας  η οποία είναι συνυφασμένη με την αγάπη και την ελευθερία. 

Στον αντίποδα της θυσίας κείται η εξουσία, η οποία ως τρόπος ερείδεται στον φόβο και τον εγκλωβισμό, συμπτώματα τα οποία χαρακτηρίζουν έντονα τη σύγχρονη τοπική και παγκόσμια κοινωνία μας. Είναι δηλωτικό το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η πολιτική δεν κινείται μόνο γύρω από την οικονομία αλλά έχει αποδυθεί και σε μία κούρσα εξοπλισμών. Ακόμη και αφοπλισμένα έως χθες κράτη όπως η Γερμανία έχουν αρχίσει να εξοπλίζονται. Οι δε ηγέτες Αμερικής και Ρωσίας απειλούν πλέον ανοιχτά, από την αρχή του ρωσοουκρανικού πολέμου, ο ένας τον άλλον  (και όλους τους υπόλοιπους) με πυρηνικό πόλεμο. Καίτοι ο Πρόεδρος Τραμπ πολεμά το Ιράν λόγω της ανάπτυξης του πυρηνικού του προγράμματος, όπως διατείνεται. 

Είναι φανερό ειδικά στις μέρες μας ότι αυτός ο κόσμος ρέπει προς την αυτοκαταστροφή του. Ένας κόσμος χαοτικός με το δίκαιο του ισχυρότερου να βασιλεύει, χωρίς να υπάρχει καμία σοβαρή παρέμβαση θεσμικών οργάνων. Ενώ από την άλλη, η υποχώρηση θεωρείται αδυναμία και ο διάλογος όταν δεν είναι προσχηματικός καταλήγει σε εκατέρωθεν απειλές. Το μέλλον αναδύεται, εν τέλει, εξαιρετικά αβέβαιο και για τους… ισχυρούς. Πόσες αλαζονικές αυτοκρατορίες, άραγε, κατάπιε η ιστορία; 

Σε όλο αυτόν τον κυκεώνα η πατρίδα μας προσπαθεί να σταθεί όρθια. Αλλεπάλληλες  κρίσεις την δέρνουν αλύπητα. Κρίση θεσμών, οικονομική κρίση, κοινωνική κρίση εναλλάσσονται σε έναν φαύλο κύκλο ο οποίος δεν λέει να σταματήσει. Δυστυχώς καθημερινά αποδεικνύεται ότι η πολιτική και άλλες εξουσίες βρίσκονται σε ένα ατέρμονο τέλμα. Καμία εξουσία δεν μπορεί πλέον να εμπνεύσει γιατί ως τέτοια έχει απομακρυνθεί από τον λαό και γιατί απλά δεν θυσιάζεται για αυτόν. Άτομα (όχι πρόσωπα) εξουσίας τραγικά, φοβικά, ναρκισσευόμενα, υπερφίαλα. Ζούνε ξέχωρα από τον λαό, μακριά από τις πλατείες, τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τους χώρους εργασίας. Κλεισμένοι στο αποστειρωμένο περιβάλλον της αυλής και των αυλικών όταν δεν διαγκωνίζονται για μία (τουλάχιστον) φωτογραφία σε κάθε είδους εκδηλώσεις. Ο τρόπος πολιτείας τους εξαντλείται στους εξυπνακισμούς και τις φτηνές ατάκες.   

Σαφώς, ωστόσο, υπήρξαν και υπάρχουν φωτεινές εξαιρέσεις της ιστορίας οι οποίες δυστυχώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα, ως ήλιοι και όχι ως πυροτεχνήματα. Τι να πούμε για τον τρόπο ζωής αλλά και θανάτου προσωπικοτήτων όπως του Ιωάννη Χρυσοστόμου, του Μεγάλου Βασιλείου, του Ιωάννη Καποδίστρια, του Νικολάου Πλαστήρα;  Πριν λίγες ημέρες πέρασε ένας χρόνος που έφυγε από τη ζωή ο Χοσέ Μουχίκα, ο Ελ Πέπε του λαού, ο αγρότης και πολιτικός και διατελέσας Πρόεδρος της Ουρουγουάης (2010-2015). Ο τρόπος της πολιτείας αυτού του ανθρώπου έδειξε πραγματικά στη σύγχρονη παγκόσμια ιστορία για το ποιος χρειάζεται να είναι ο τρόπος του αληθινού ηγέτη. Αυτού του τρόπου που ο Χριστός περιγράφει με τη φράση: «Εἴ τις θέλει πρῶτος εἶναι, ἔσται πάντων ἔσχατος καὶ πάντων διάκονος». Μία απόφαση ελευθερίας είναι. 

Πηγή εικόνας: fractalart.gr

Ψηφιακά αθάνατοι ή αναστημένοι εκ νεκρών;

 

του Χρήστου Γκουνέλα, 

PhD Συστηματικής Θεολογίας, MSc in Bioethics

Ήδη πανηγυρίσαμε την εκ νεκρών Ανάσταση του Χριστού ο οποίος πάτησε τον θάνατο με θάνατο. Η Ανάστασή Του ήταν και είναι για τους ακόλουθούς Του η απαρχή της δικής τους Ανάστασης όχι όμως με μεταφυσικό τρόπο (μαγικά) αλλά μέσα από την άσκηση της προσωπικής τους ελευθερίας. Δεν είναι τυχαίο που ο Χριστός ζητάει από τους πιστούς (ελεύθερους ανθρώπους) - και όχι οπαδούς (εγκλωβισμένους) - να ακολουθήσουν ελεύθερα τον δρόμο του Σταυρού και να πατήσουν όπως και ο Ίδιος τον θάνατο με θάνατο. Η Ανάσταση και η αθανασία των ανθρώπων για τον Χριστό ενέχει και την προσωπική ευθύνη και απόφαση του καθενός ανθρώπου. Επιπλέον ενέχει και την ελεύθερη εμπιστοσύνη στα λόγια και την πράξη του Χριστού. Δεν είναι λοιπόν δυνατόν να υπάρξει Ανάσταση και αιωνιότητα χωρίς ελευθερία. Το νόημα της κλήσης του Χριστού προς τον άνθρωπο είναι αυτός να είναι ελεύθερος τόσο από τη ζωή όσο και από τον θάνατο. Και αυτό γίνεται εν σχέσει.

Έρως Θεού άχρι θανάτου

 

του Χρήστου Γκουνέλα, Δρ Συστηματικής Θεολογίας

Στο ερώτημα γιατί σταυρώθηκε ο Χριστός προσπάθησαν να απαντήσουν τόσο θεολόγοι και φιλόσοφοι όσο και απλοί πιστοί ή μη.  Άλλοι λοιπόν μίλησαν για ανάγκη ικανοποίησης της θείας Δικαιοσύνης η οποία προσβλήθηκε από τους πρωτόπλαστους. Άλλοι πάλι ότι δια της σταύρωσης άνοιξε ο δρόμος της λύτρωσης και της επανόρθωσης ένεκα του αμαρτήματος του Αδάμ και της Εύας. Πάντως, είτε έτσι είτε αλλιώς πρόκειται για προοπτικές οι οποίες εστιάζουν στην προπατορική αμαρτία και εκ των πραγμάτων καταλήγουν σε ενοχικές και δικανικές προτάσεις. Υπάρχει όμως και μία άλλη προοπτική, αυτή του θείου Έρωτα για τον άνθρωπο και την κτίση. Ο Χριστός σταυρώνεται επειδή η αγάπη είναι πάντα θυσιαστική με το έσχατο σημείο της να είναι ο θάνατος. Ο Χριστός δεν σταυρώνεται και ανασταίνεται για να δείξει τη δύναμή Του, αλλά για να φανερώσει ότι Αυτός είναι ο δρόμος της αγάπης: η συνύπαρξη του Σταυρού και της Ανάστασης. Ακόμη και στη Δεύτερη Παρουσία Του θα προηγηθεί το τρόπαιο του Σταυρού (Κύριλλος Ιεροσολύμων) και θα ακολουθήσει ο Βασιλιάς με τα σημάδια των καρφιών πάνω Του. Για βασιλικό στέμμα θα έχει το ακάνθινο στεφάνι Του και αντί για δαχτυλίδια τις πληγές Του. Παράδοξο θέαμα. Για αυτό θα το ζήσουν μόνο οι τρελοί (άγιοι και μη) όπως και οι αμαρτωλοί («πόρνες και τελώνες»). Οι υποκριτές θα μείνουν έξω του νυμφώνος (νυφικό δωμάτιο) Χριστού, ως μη γνωρίζοντες από έρωτα επειδή οι ίδιοι δεν θέλησαν να Τον γνωρίσουν. 

Η παράδοση του Χριστού πάνω στον Σταυρό είναι η έσχατη ελεύθερη ερωτική Του πράξη για τον Θεό, τον άνθρωπο και ολάκερη την κτίση. Ενώθηκε («προσηλώθη») ως ερωτευμένος («Νυμφίος») με τον Σταυρό Του. Γυμνός πάνω στον σταυρό, όπως στον έρωτα («Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται…», Ιγνάτιος ο Θεοφόρος). Χωρίς Θεό («ἵνα τί με ἐγκατέλειπες;»), χωρίς ανθρώπους, χωρίς είδωλα και ψευδαισθήσεις, χωρίς εαυτό, χωρίς θέλημα («να γίνει όπως Εσύ θέλεις»), χωρίς ρούχα… Κρέμεται από τον σταυρό… Ερωτευμένος με τον Σταυρό Του παραδίνεται και χάνεται κυριολεκτικά στην αγκαλιά Του. Ο ένας αγκαλιάζει τον άλλο: Χριστός και Σταυρός. Το όλα αγκαλιάζει το τίποτα και το τίποτα το όλα. Στην αγκαλιά του τίποτα που τα έχει όλα. Στην αγκαλιά του όλα που δεν έχει τίποτα. Ο Χριστός συναντά το τίποτα και ο Σταυρός το όλα. Χριστός και Σταυρός έγιναν ένα και ετέχθη η Ανάσταση. Η κατάφαση του θανάτου είναι κατάφαση της ζωής. Η άρνηση της ζωής είναι άρνηση του θανάτου. Στον Σταυρό του Χριστού ο έρωτας και ο θάνατος διασταυρώνονται. Ο Χριστός πάνω στον σταυρό μας λυτρώνει επειδή μας δείχνει τον δρόμο της ελευθερίας. Της ελευθερίας που προηγείται της αθανασίας. Είναι ελεύθερος για αυτό δεν τον κρατάει ούτε η ζωή ούτε ο θάνατος. Πεθαίνει ολόκληρος και πεθαίνει για όλους. Ζει ολόκληρος και ζει για όλους. Στον Σταυρό του Χριστού σταυρώνονται και πεθαίνουν περιληπτικά τόσο ο Πατέρας και το Άγιο Πνεύμα, όσο και ο άνθρωπος και η κτίση ολόκληρη. Στη δε Ανάστασή Του ανασταίνονται όλοι και όλα. Τίποτα και κανένας δεν μένει έξω από αυτόν τον έρωτα με τη ζωή και τον θάνατο. 

Πρώτη δημοσίευση: Ελευθερία Λάρισας

Μύθοι, Τεχνητή Νοημοσύνη και Αθανασία

 

του Χρήστου Γκουνέλα,

Στην ανθρώπινη ιστορία, οι μύθοι συνυπάρχουν πολλές φορές με την ιστορική πραγματικότητα. Το ένα τροφοδοτεί το άλλο. Και τα δύο είναι αλληλοσυμπληρούμενα στοιχεία και εκ των πραγμάτων αναγκαία μεταξύ τους. Θα ήταν ερευνητικό λάθος αν προσπαθούσαμε να ξεκόψουμε το ένα από το άλλο ταυτίζοντας τον μύθο με το ψέμα και την ιστορία με την αλήθεια. 

Ήδη από τα πανάρχαια χρόνια η ιστορία συναντήθηκε με τους αρχέγονους μύθους. Πολλοί δε εξ αυτών συγκλίνουν στην ύβρι την οποία επιφέρει η γνώση στον άνθρωπο, ακολουθούμενη από τη νέμεσι και την τίσι των Θεών ή της φύσης. Δια της γνώσης, σύμφωνα με τους μύθους, ο άνθρωπος γνώρισε τον θάνατο, τον πόνο, την ασθένεια και τα γηρατειά. Δια της γνώσης, επίσης, απομακρύνθηκε από τους Θεούς και τη φύση ακολουθώντας τον δικό του δρόμο της γνώσης η οποία θεοποιεί αλλά και δαιμονοποιεί, «του καλού και του κακού». 

Στην Παλαιά Διαθήκη ειδικότερα, ο άνθρωπος προσωποποιούμενος από τον Αδάμ και την Εύα δοκιμάζει τον καρπό από «το δέντρο της γνώσης του καλού και κακού» σπάζοντας τα όρια που του έθεσε ο Θεός και έτσι απομακρύνεται από τον Παράδεισο με άμεση συνέπεια τη γνώση του θανάτου, του  πόνου και του κάματου που επιφέρει η καλλιέργεια της γης. Ο αρχέγονος μύθος της Παλαιάς Διαθήκης και η Αγροτική Επανάσταση φαίνεται, κατά τη γνώμη μας, να αλληλοτροφοδοτούνται. Ο άνθρωπος δια της πρώτης μεγάλης Επανάστασης στην ιστορία του γίνεται από καρποσυλλέκτης καλλιεργητής της γης.  

Αδάμ, Εύα και η Τεχνητή Νοημοσύνη: Το νέο δέντρο της γνώσης

 

*O Λαρισαίος δρ. Συστηματικής Θεολογίας Χρήστος Γκουνέλας μιλά στην «Ε» με αφορμή την έκδοση του νέου του βιβλίου με τίτλο «Θεός. Απών ή παρών στην Ιστορία;» «…ο γνωστός ιστοριόμυθος του Αδάμ και της Εύας στον Παράδεισο και η πτώση τους από αυτόν, μας δηλώνει πως η χρήση της γνώσης μπορεί…

Συνέχεια στην έντυπη και ηλεκτρονική εφημερίδα "Ελευθερία" της Λάρισας (19 Απριλίου 2025). 

«Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται …»

 

Του Χρήστου Γκουνέλα,

«Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται …»

Πρόκειται για μία συγκλονιστική φράση την οποία υποστήριξε με παρρησία ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος όταν τον οδηγούσαν στο δικό του προσωπικό μαρτύριο. Ο Χριστός είναι ο έρωτας και ο ερωτευμένος (σύμφωνα και με τον ιερό Χρυσόστομο) για τον άνθρωπο. Αποκαλύπτεται έτσι «τὸ ἀπὸ αἰώνων ἀποκεκρυμμένον μυστήριον»: η ένωση του Θεού με τον άνθρωπο και την κτίση. Πριν ακόμη δημιουργηθεί η κτίση και ο άνθρωπος, ο Θεός επιθυμούσε την ελεύθερη ένωση με τα κτίσματά του, την ένωση του Όντος με το Μη ον, της ύπαρξης με την ανυπαρξία. 

Με τη γέννηση του Χριστού και ακόμη περισσότερο με τη Σταύρωσή Του ο Υιός-Χριστός ενώνεται με το πλάσμα Του και ολόκληρη την κτίση ρεαλιστικά και σε όλες τις μη ούσες εκφάνσεις της. Ο Ερωτευμένος δεν αρκείται στη λήψη ολόκληρης της ανθρωπότητας, της ιστορίας, του πόνου, της ασθένειας και της φθοράς, αλλά δια του σταυρικού Του θανάτου φτάνει στα έγκατα του μηδενός, στην απειρία της ανυπαρξίας. Αυτή η άπειρη και πεπερασμένη ένωση του Θεού με τον άνθρωπο δεν επιβάλλεται από την πτώση των Προπατόρων, αφού κατά τον Ειρηναίο Λυώνος, ο άνθρωπος πλάστηκε «νήπιος» και είχε ανάγκη σωτηρίας και στον Παράδεισο. Και χωρίς την πτώση, η ένωση του Θεού με τον άνθρωπο και την κτίση θα γινόταν ένεκα της άμετρης αγάπης του Θεού. Έτσι, λοιπόν, ο Σταυρός του Χριστού δεν είναι ένα εξιλεωτικό μέσο, αλλά ταυτόχρονα ο σκοπός και το μέσο της ένωσης του Όντος με το Μη ον. Ο Χριστός πεθαίνει ολόκληρος και πραγματικά φτάνοντας έως το απόλυτο μηδέν για να το φωτίσει με την ολοκληρωτική Ανάστασή Του. Αγαπάει το τίποτα και το κάνει να είναι. Άλλωστε, δεν είναι καθόλου τυχαία η εικονογράφηση της Ανάστασής Του με την «εἰς Ἅδου κάθοδον». Με την Σταύρωση και Ανάστασή Του ενώνονται οι πάντες και τα πάντα «ο ουρανός, η γη και τα καταχθόνια». Τίποτα δεν μένει έξω από την Ανάσταση γιατί ο Θεός ενώθηκε σταυρικά και εκούσια με την ανυπαρξία και τη ζωοποίησε. Ον και Μη ον ανταλλάσσουν τρόπους ύπαρξης αγαπητικά και ελεύθερα. Ο Σταυρός και η Ανάσταση συνυπάρχουν όπως η χαρμολύπη της Μεγάλης Εβδομάδας και ειδικά της Μεγάλης Παρασκευής με την όντως ζωή να βρίσκεται στον τάφο. «Ἡ ζωὴ ἐν τάφῳ», τόσο παράδοξα και τόσο αληθινά συνάμα. 

Χρήστος Γκουνέλας: "Θεός, απών ή παρών στην Ιστορία;"

 

“Θεός, απών ή παρών στην Ιστορία; Οι «Δερμάτινοι Χιτώνες» από τον Νικόλαο Καβάσιλα και τον Παναγιώτη Νέλλα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Οντολογία, Ανθρωπολογία, Κοσμολογία” είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου του Χρήστου Γκουνέλα, το οποίο κυκλοφορείται από τις εκδόσεις “Γρηγόρη” σε όλα τα βιβλιοπωλεία. 

Οι βιβλικοί «Δερμάτινοι Χιτώνες» έχουν συμβολισθεί από Πατέρες της Εκκλησίας και νεότερους ερμηνευτές ως υλικότητα, παχυμμένη σωματότητα, αλογότητα, βιολογικότητα και νεκρότητα, αλλά και ως πολιτισμός, τέχνες, επιστήμη και πολιτική. Με αυτούς ενέδυσε ο Θεός τους πρωτοπλάστους αμέσως με την πτώση τους. 

Τόσο ο Νικόλαος Καβάσιλας όσο και ο Παναγιώτης Νέλλας, ο καθένας στην εποχή του, ερμήνευσε θεολογικά τη δίμορφη πραγματικότητα των Δερμάτινων Χιτώνων, δίνοντας τις ανάλογες οντολογικές, ανθρωπολογικές και κοσμολογικές προεκτάσεις. Στόχος τους ήταν ο διάλογος με τον καιρό τους τον οποίο κατόρθωσαν όχι μόνο μέσα από τα συγγράμματά τους αλλά και από την καθημερινή τους πράξη μέσα στον κόσμο. 

Σήμερα, στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, υπάρχει η ανάγκη μιας νέας σύγχρονης ερμηνείας της Θεολογίας των Δερμάτινων Χιτώνων, μιας θεολογίας της Ιστορίας, όπως την αποπειρώμεθα εδώ, σε ανοιχτό διάλογο με τις σύγχρονες επίγειες πραγματικότητες και με οντολογικές, ανθρωπολογικές και κοσμολογικές προεκτάσεις. Τελικά, σε κάθε εποχή -και ακόμη περισσότερο τώρα- το ερώτημα για εμάς παραμένει καίριο: Πρόκειται για το αν ο Θεός είναι απών ή παρών μέσα στην Ιστορία και τον άνθρωπο, ρεαλιστικά και μυστηριακά. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Η Ορθοδοξία μπροστά σε σύγχρονες προκλήσεις

  

Του θεολόγου Χρήστου Γκουνέλα,

Μάρτιος του 2012

Την Κυριακή της Ορθοδοξίας γιορτάζει η ανά την Οικουμένη Ορθοδοξία. Νέες προκλήσεις και ελπίδες κατ’ επέκταση, γεννιούνται στον σύγχρονο κόσμο για την πνευματική ηγεσία και τον λαό της Εκκλησίας. Όλες οι επιμέρους προκλήσεις εντάσσονται σε μια διπλή πρόκληση: αφενός μεν η μία αφορά τη μαρτυρία εντός των κόλπων της Εκκλησίας, αφετέρου δε την εκτός των κόλπων της μαρτυρία απευθυνόμενη σε όλη την Οικουμένη.

Στόχος της Εκκλησίας είναι η μεταμόρφωση όλου του κτιστού κόσμου με τη μετοχή του στον μυστηριακό τρόπο ύπαρξης της Αγίας Τριάδας. Όλα δια της αγάπης να γίνουν ένα, κρατώντας το καθετί την υπαρκτική του ετερότητα. Η πνευματική ηγεσία της Εκκλησίας έχει επιφορτισθεί με την ευθύνη να δείξει τον δρόμο στον λαό, όπως έκανε και Εκείνος.

Άγιοι Ακύλας και Πρίσκιλλα πρότυπα συζύγων

 

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

Αποτελεί κοινή διαπίστωση ότι η κοινωνία διέρχεται ηθική κρίση. Θεσμοί και αξίες που στήριξαν και στερέωσαν την κοινωνία, σήμερα φθίνουν. Η πίστη στον ένα αληθινό Θεό περιφρονείται, ο πατροπαράδοτος θεσμός και ισχυρός κρίκος ενότητας της κοινωνίας δέχεται ολομέτωπη επίθεση από τον μισόκαλο και επινοούνται άλλες μορφές συμβίωσης ξένες προς την ανθρώπινη παράδοση και Ορθόδοξη Διδασκαλία. Τα διαζύγια πληθαίνουν και η εκτός γάμου συμβίωση πληθύνεται. Τα αποτελέσματα τα ζούμε. Τραγικά θύματα τα παιδιά, χωρίς πυξίδα και σωστή οικογένεια να τα αναθρέψει και διαπαιδαγωγήσει Ορθόδοξα.

Σε τέτοιες εποχές χαλεπές και δύσκολους καιρούς παρηγοριά και αποκούμπι προσφέρει η Αγία μας Εκκλησία μέσα από την βιοτή των Αγίων Της. Μας προβάλλει Αγίους έγγαμους ως παραδείγματα εναρέτου ζωής και πίστης στον Τριαδικό Θεό. Υπάρχουν αρκετά ζεύγη παντρεμένων Αγίων, τα οποία προστατεύουν την οικογένεια. Ένα τέτοιο Άγιο ανδρόγυνο αποτελούν ο Ακύλας και η Πρίσκιλλα, η μνήμη των οποίων εορτάζεται την 13η Φεβρουαρίου, την παραμονή της εορτής του Βαλεντίνου, ενός «αγίου» τον οποίο δεν αναγνωρίζει η Ορθοδοξία. Μεγάλη αγάπη και έρωτας ένωνε τους δυο αυτούς συζύγους και είχαν και ένα κοινό έρωτα, όχι βέβαια προς άλλο άνθρωπο ή κάτι γήινο, αλλά προς τον Χριστό. Ο κοινός αυτός έρωτας ενδυνάμωνε την μεταξύ τους αγάπη και στην αγαπητική θυσία.

Χωρίς Χριστό υπάρχει ευτυχία;;

 

Από τον μαθηματικό Παναγιώτη Μυργιώτη, 

Χωρίς Χριστό υπάρχει ευτυχία;;

Η ανθρώπινη ζωή δεν είναι στατική. Εξελίσσεται. Προχωρά. Η εντύπωση πολλών ανθρώπων είναι ότι προχωρά προς τα εμπρός. Ο άνθρωπος μαθαίνει περισσότερα πράγματα, εμπλουτίζει τις γνώσεις του. Ζει περισσότερα χρόνια και πιο άνετα. Οι πρόγονοί μας, όχι οι πολύ μακρινοί, ας πούμε οι παππούδες μας πχ πριν από εξήντα χρόνια δεν είχαν τηλεόραση ή σταθερό τηλέφωνο, καλλιεργούσαν την γη με ένα αλέτρι το οποίο έσερναν βόδια ή άλογα. Δεν είχαν ηλεκτρικό ρεύμα. Ίσως στερούνταν και αυτό το ραδιόφωνο. Τα σπίτια μικρά με λίγα δωμάτια και εις τα οποία συγκατοικούσαν ο παππούς  και η γιαγιά. Τα παιδιά ήταν ευλογία και οι περισσότερες οικογένειες ήταν πολύτεκνες. Χρόνια φτώχειας, στερήσεων και ευλογημένα. Άκουγες και ένα «Δόξα σοι ο Θεός». Ευχαριστούσαν τον Θεό για αυτά τα λίγα, τα οποία μοίραζαν με τους συνανθρώπους των, τους εμπερίστατους.

Αυτά για το χθες, είπαμε το όχι πολύ μακρινό. Ας έλθουμε εις το σήμερα. Πώς είναι η ζωή σήμερα;; Πολύ διαφορετική από το «χθες». Αφθονία αγαθών, Σπίτια χωρίς γιαγιάδες και παππούδες, με παιδικά δωμάτια εξοπλισμένα με πολλές και διάφορες ηλεκτρονικές συσκευές. Σπίτια μεγάλα με συσκευές θέρμανσης και ψύξης, ατομικά κινητά τηλέφωνα, έγχρωμες τηλεοράσεις  δυο ή τρεις. Όλες οι σύγχρονες ανέσεις με ή χωρίς εισαγωγικά. Έχουμε όλα τα καλά και του «πουλιού το γάλα». Είμαστε ευτυχισμένοι, χαρούμενοι και δοξολογούντες τον Θεό ή γκρινιάζουμε δυστυχισμένοι με την μοναξιά μας της ευημερίας και της φιλαυτίας;;. 

Έχουμε χρόνο να καθίσουμε να μιλήσουμε ως οικογένεια, γειτονιά ή ως κοινωνία;;.Πολλές εργασίες σήμερα γίνονται με μηχανές π.χ. οργώματα, συλλογή βάμβακος και οι μισθωτοί δουλεύουν οκτώ ώρες τις πέντε από τις επτά ημέρες της εβδομάδας. Η παραγωγή αγροτικών και βιομηχανικών προϊόντων έγινε πιο εύκολη και μαζική. Μεγάλη η ποσότητα και η ποικιλία, ώστε να μη ξέρεις τι να διαλέξεις. Κάθε χρόνο χιλιάδες τόνοι τρόφιμα τα πετάμε εις τα σκουπίδια. Υπερκαταναλωτισμό ονομάσαμε το φαινόμενο. Γεμάτες οι ντουλάπες από ρούχα και παπούτσια των οποίων αγνοούμε την ύπαρξή τους. Πολλά είναι και εκτός μόδας. Ο σύγχρονος θεός ο οποίος μας καταδυναστεύει όλους μας μικρούς και μεγάλους.

Το σήμερα το βιώνουμε είμαστε ευχαριστημένοι;; Ας απαντήσει ο καθένας εις τον εαυτό του και για τον εαυτό του. Ας παραβλέψουμε τα προβλήματα τα οποία δημιούργησαν τα λεγόμενα μνημόνια. Ας σκεφτούμε με τα παιδιά μας βρίσκουμε ποιοτικό χρόνο για να μιλήσουμε ή ο καθένας μας με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή το κινητό του απορροφημένοι για να πληροφορηθούμε για τα παγκόσμια κουτσομπολιό ή τις επιταγές της σύγχρονης μόδας.

Βγάλαμε τον Χριστό από τη ζωή μας και καταστήσαμε τη ζωή μας ζούγκλα. Χωρίς ανθρώπινη επικοινωνία, αλληλεγγύη και Ανθρωπιά. Βάλαμε τον Θεό εις το περιθώριο της ζωής μας και της δράσης μας. Για να πάει η κοινωνία, πραγματικά, μπροστά απαιτείται η στροφή εις τα νάματα της Ορθοδοξίας και η επιστροφή εις την κατά Χριστόν Ζωή. Αμήν. Γένοιτο.      

Ο απρόβλεπτος Θεός και η μωρία του Σταυρού

 

του Χρήστου Γκουνέλα,

Θεολόγου

Σύμφωνα με τον απόστολο Παύλο η λογική του ανθρώπου αντιλαμβάνεται τον Σταυρό του Χριστού ως μωρία και σκάνδαλο. Πώς είναι δυνατόν ο πανίσχυρος Θεός να σταυρώνεται από το πλάσμα Του; Τι είδους Θεός είναι αυτός που εκουσίως ανεβαίνει στον σταυρό; Πώς μπορεί αυτός ο αδύναμος, σταυρωμένος Θεός να σώσει τον άνθρωπο;

Και όμως αυτός είναι Θεός. Αυτός που έρχεται, που τρέχει (θέω/ τρέχω) να πάρει τη θέση του ανθρώπου στην οδύνη και τραγικότητα της ανθρωπότητάς του. Ο Θεός δεν παραμένει υπερβατικός, στατικός, που κατοικεί μακριά στον ουρανό και από εκεί αγναντεύει απλά τη δημιουργία του μέσα στη φθορά της. Ο Υιός του Θεού κινείται ως φύσει αεικίνητος και γίνεται Υιός του ανθρώπου. Εισβάλλει αθόρυβα στην ανθρώπινη ζωή, γίνεται ιστορικό πρόσωπο με σάρκα και οστά για να σώσει τον άνθρωπο εντός της ιστορίας μέσα από τον δικό του Σταυρό της αυτοπαραίτησης.

Η Ορθοδοξία μπροστά σε σύγχρονες προκλήσεις

 

Του θεολόγου Χρήστου Γκουνέλα,

Μάρτιος του 2012

Την Κυριακή της Ορθοδοξίας γιορτάζει η ανά την Οικουμένη Ορθοδοξία. Νέες προκλήσεις και ελπίδες κατ’ επέκταση, γεννιούνται στον σύγχρονο κόσμο για την πνευματική ηγεσία και τον λαό της Εκκλησίας. Όλες οι επιμέρους προκλήσεις εντάσσονται σε μια διπλή πρόκληση: αφενός μεν η μία αφορά τη μαρτυρία εντός των κόλπων της Εκκλησίας, αφετέρου δε την εκτός των κόλπων της μαρτυρία απευθυνόμενη σε όλη την Οικουμένη.

Στόχος της Εκκλησίας είναι η μεταμόρφωση όλου του κτιστού κόσμου με τη μετοχή του στον μυστηριακό τρόπο ύπαρξης της Αγίας Τριάδας. Όλα δια της αγάπης να γίνουν ένα, κρατώντας το καθετί την υπαρκτική του ετερότητα. Η πνευματική ηγεσία της Εκκλησίας έχει επιφορτισθεί με την ευθύνη να δείξει τον δρόμο στον λαό, όπως έκανε και Εκείνος.

Οι πολύπαθοι Τρεις Ιεράρχες

 

Καλή, λοιπόν, η τιμή των Τριών Ιεραρχών, όπως αυτή που κάνουμε κάθε χρόνο, αλλά όλοι μας γνωρίζουμε πως δεν αρκεί. Τιμή των αγίων σημαίνει μίμηση της πράξης τους. Και αυτοί οι τρεις άγιοι δεν μίλησαν μόνο με λόγια, αλλά περισσότερο και κατεξοχήν με πράξεις.
Επρόκειτο για τρία αρχοντόπουλα τα οποία μεγάλωσαν σε πλούσιες οικογένειες και χάρη σε αυτή την οικονομική τους άνεση μπόρεσαν και σπούδασαν εκείνη την εποχή. Χρησιμοποίησαν τον πλούτο για μόρφωση και μετά τον χάρισαν όλο στους φτωχούς. Εκτός από τον πλούτο χάρισαν και τον εαυτό τους στον Θεό και τους ανθρώπους. Υποστήριξαν τον άνθρωπο σε όλες τις ανάγκες του, με πράξεις όχι με λόγια. Οραματίζονταν μια κοινωνία δίχως ιδιοκτησία, δίχως φτώχεια και πόνο, και αυτό πάλεψαν να το δούνε να γίνεται πραγματικότητα μέχρι το τέλος της ζωής τους.
Κοινή η πράξη τους, κοινό και το τέλος τους. Ο Μέγας Βασίλειος πεθαίνει στα 49 του κάτω από το βάρος του αγώνα του για τους ανθρώπους. Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος πεθαίνει αυτοεξόριστος και ο Ιωάννης Χρυσόστομος στις κακουχίες της δικής του εξορίας. 
Ξεκίνησαν πλούσιοι, πέθαναν φτωχοί, φορώντας μόνο το τριμμένο ράσο τους, άδειοι από χρήματα και δόξα, γεμάτοι όμως από αγάπη για όλους και για τον Θεό. Η πράξη των πιστών του Χριστού είναι απλή μα και δύσκολη. Πρέπει να χάσεις ελεύθερα τον εαυτό σου αν θες να τον βρεις πραγματικά. Διαφορετικά η γιορτή των αγίων - του κάθε αγίου - καταντάει ένας τύπος, μερικές φορές και ένα είδωλο, χωρίς καμιά ουσία. Δίνουμε ζωή στους αγίους μέσα από τη ζωή μας, αλλιώς τους έχουμε νεκρούς, όσο κι αν αυτοί ζούνε μέσα στο Θεό ως αθάνατοι. 

Χρήστος Γκουνέλας

Θεολόγος

Ελευθέριος Βάσσος: Μια πινελιά για το βιβλίο "μεταξύ ιστορίας και εσχάτων"

 

Μια πινελιά για το βιβλίο "μεταξύ ιστορίας και εσχάτων"

Ο δρόμος είναι απέραντος. Συνήθως οι άνθρωποι δεν κοιτούν. Προτιμούν τα τετριμμένα, τα συμβιβασμένα. Κάτι ανθίζει, ξεπροβάλλει. Ένα ήρεμο καλοκαίρι, το αεράκι κάθε αναζητητή. Μια άνοιξη σαν όνειρο στο άνοιγμα του βιβλίου: "Μεταξύ ιστορίας και εσχάτων".

 Λίγο - λίγο, κάθε σελίδα δροσίζει, αποζητά άπειρους καημούς. Θα τους βρεις; Θα ρισκάρεις; Θα ζήσεις επιτέλους; Το παρόν, το επίκαιρο που δε σου δίνεται τόσο εύκολα. Γιατί το ετοιμοπαράδοτο δεν είναι δικός σου, δεν το μπόλιασες. Το πρόσωπο και η ιδεολογία, το σώμα και η ψυχή, ο πολιτισμός και η αναρχία, η παιδεία και η πολιτική, ο φεμινισμός και η φιλοσοφία, η θεολογία των υποψιασμένων, παίζονται και χάνονται, αν δε τα αγκαλιάζεις σαν παιδιά σου. Όχι ναρκισσιστικά, ούτε με ιδιοτέλεια ή συμφέρον. Μόνο επειδή αγαπάς και στο βαθμό που αγαπάς. Κι όσο αγαπάς τόσο υπάρχεις αληθινά.

 Ευχαριστώ τον Χρήστο Γκουνέλα για το ρηξικέλευθο μονοπάτι που χάραξε, βαδίζοντας με πόθο στη γραφίδα του, για την επικαιρότητα του ασυμβίβαστου νοήματος σε κάθε υπαρκτό. Μπορεί να ζήσει ο κόσμος μεταξύ ιστορίας και εσχάτων, ανάμεσα στο δήθεν και στο είναι. Στο εδώ και τώρα, δίχως τελειωμό...

 Ελευθέριος Βάσσος 

θεολόγος - φιλόλογος 

Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς Υπέρμαχος της Ορθοπραξίας αγωνιστής.

 

Από τον μαθηματικό Παναγιώτη Μυργιώτη,

Η πρώτη Κυριακή των  νηστειών της Μ. Τεσσαρακοστής είναι αφιερωμένη, από την Αγία Εκκλησία εις την Ορθοδοξία. Η δεύτερη Κυριακή αφιερώνεται εις τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά γιατί τόσο πολύ αγωνίστηκε και μόχθησε για την Ορθοδοξία,  αλλά και γιατί θέλει να υπογραμμίσει την ανάγκη ολοκληρώσεως της Ορθοδοξίας με την ορθοπραξία εις την οποία με μεγάλο ζήλο επιδόθηκε ο άγιος αυτός. Για να υπάρχει πραγματική χριστιανική ζωή η Ορθοδοξία πρέπει να συνδέεται με την Ορθοπραξία.

Οι γονείς του αγίου Κωνσταντίνος και Καλλίστη, ήταν ευκατάστατοι και ο πατέρας του ήταν σύμβουλος του αυτοκράτορα Ανδρόνικου του Β΄ . Σπούδασε στο πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης και απέκτησε αξιόλογη μόρφωση. Σε ηλικία 17 ετών με εντολή του αυτοκράτορα Ανδρονίκου Β΄ μίλησε για  την φιλοσοφία του Αριστοτέλη ενώπιον των σοφών της εποχής και του πρύτανη και Πρωθυπουργού Μετοχίτη,. Η ομιλία του Γρηγορίου καθήλωσε τους πάντες. Ο Μετοχίτης μετά  την ομιλία είπε  ότι, ̎αν ζούσε ο Αριστοτέλης θα  του έλεγε και αυτός μπράβο ̎. 

Χριστός γεννάται. Πάσα φύσις αγάλλεται και πανηγυρίζει.

 

Χριστός γεννάται.

Πάσα  φύσις αγάλλεται και πανηγυρίζει.

Η Γέννηση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού αποτελεί κοσμοϊστορικό γεγονός που διαίρεσε τον συνεχή χρόνο σε π.Χ. και μ.Χ. Η παγκόσμιος ανθρώπινη Ιστορία κόπηκε στα δυο. Μια νέα περίοδος ανατέλλει για τον άνθρωπο, για το πεπτωκός ανθρώπινο γένος. Εκπληρούται η υπόσχεση του Θεού προς τους πρωτόπλαστους όταν έφευγαν από τον παράδεισο μετά την παρακοή και την υποταγή εις τον αρχέκακο με την μορφή του φιδιού. Είπε, τότε,  ο Θεός απευθυνόμενος εις την Εύα «καὶ ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ ἀνὰ μέσον τῆς γυναικὸς καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματος αὐτῆς· αὐτός σου τηρήσει κεφαλήν, καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν»[1],εννοώντας ότι θα στείλει εις την γη τον προ αιώνων Χριστό για την σωτηρία μας.

Έτσι, λοιπόν, την 25^η Μαρτίου εορτάζομε το καλό μήνυμα, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και μετά από εννέα μήνες τη γέννηση του Σωτήρα. Αρχίζει το έργο της οικονομίας του Θεού για τη σωτηρία των ανθρώπων. Από την αειπάρθενο Θεοτόκο λαμβάνει σάρκα και οστά, με τη συνέργεια του Αγίου Πνεύματος, «ο προ αιώνων υπάρχων Θεός» και χωράει ο αχώρητος εις την κοιλία της Παναγίας μας. Γεγονός που υπερβαίνει την ανθρώπινη λογική, να γεννηθεί άνθρωπος από παρθένο κόρη. Να γεννηθεί άνθρωπος χωρίς πατέρα.

Ο Χριστός γεννήθηκε εις την Βηθλεέμ γιατί η μητέρα Του Παναγιά και ο μνήστωρ Ιωσήφ πήγαν να απογραφούν εις τον τόπο καταγωγής των υπακούοντας εις την διαταγή του Ρωμαίου αυτοκράτορα. Εις την Βηθλεέμ δεν βρήκαν κατάλυμα για να μείνουν. Τα πανδοχεία και τα σπίτια ήταν πλήρη από άλλους ανθρώπους που πήγαν για να απογραφούν. Κατέληξαν, λοιπόν, η Παναγία με τον Ιωσήφ να πάνε να διανυκτερεύσουν σε μια σπηλιά σε έναν σταύλο. Εκεί στον σταύλο των αλόγων ζώων γεννήθηκε ο Βασιλεύς των όλων και δημιουργός του σύμπαντος. Γεννήθηκε ως ο τελευταίος των ανθρώπων‧ ποιος; αυτός που θα μπορούσε να γεννηθεί σε ένα παλάτι ή σε ένα ξενοδοχείο «πολλών αστέρων» της εποχής. Οποία ταπείνωσις και μεγαλείο απλότητας. Το παχνί αποτέλεσε την κούνια Του και τα χνώτα των ζώων τον ζέσταναν και τον προστάτευαν από το κρύο με τα λιγοστά και φτωχικά σπάργανα της μητέρας Του. Θαύμα συντελείται καθώς η Παναγία παραμένει παρθένος και γεννά χωρίς πόνους. Νικάται σειρά φύσεως. Γεννιέται ασπόρως και δια του Αγίου Πνεύματος ο Χριστός, το δεύτερο πρόσωπο της μιας Αγίας ομοουσίου και αδιαιρέτου Τριάδος. Δεν γεννιέται ένας κοινός θνητός ή έστω ένας επίγειος άρχοντας.

Ο Χριστός γεννάται και τα σύμπαντα χαίρουν και υμνολογούν. Άγγελοι εμφανίζονται δοξολογούν και ψάλλουν «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία». Δοξολογούν τον Θεό τον ύψιστο που θα φέρει ειρήνη εις τον κόσμο που προσμένουν. Ειρήνη εις τις ψυχές των ανθρώπων, να ειρηνεύσουν οι καρδιές του κόσμου, να ενστερνιστούν το Φως της Ζωής και να ξεφύγουν από την επήρεια και τα σατανοκίνητα δεσμά της αμαρτίας. Αν ειρηνεύσουν, αν μαλακώσουν οι καρδιές των ανθρώπων από την αγάπη προς τον συνάνθρωπο-αδελφό και εγκατασταθεί η χάρις του Αγίου Πνεύματος ,τότε οι πόλεμοι μεταξύ ανθρώπων ή λαών θα εξαφανιστούν. Ο διάβολος δεν θα μπορεί να βάζει τους ανθρώπους να αντιμάχονται.

Άγγελος παρουσιάζεται εις τους ταπεινούς βοσκούς για να τους αναγγείλει το χαρμόσυνο νέο. Την γέννηση του ενανθρωπήσαντα Χριστού. Σε πτωχούς, ταπεινούς και άσημους γνωστοποιείται το κοσμοϊστορικό γεγονός. Σε απλές και αγνές ψυχές και όχι σε σοφούς και ισχυρούς του κόσμου παράγοντες. Οι ταπεινοί αγρυπνούντες τσοπάνηδες τρέχουν εις το σπήλαιο βρίσκουν το νήπιο Χριστό και σεμνά και ταπεινά τον προσκυνούν. Αυτό επιτάσσει η αγνή των καρδιά.

Η φύση πανηγυρίζει και ένα άστρο οδηγεί τους τρείς μάγους από τα βάθη της ανατολής για την προσκύνηση του νεογεννηθέντος Χριστού και να του προσφέρουν τα δώρα των‧ χρυσό, λίβανο και σμύρνα. Χρυσό ως Βασιλέα, λίβανο ως Θεό και σμύρνα ως θνητό.

Περάσανε 2000 και πλέον χρόνια από τότε. Κάθε χρόνο εορτάζουμε τα Χριστούγεννα. Συναισθανόμαστε το βαθύτερο νόημα αυτών των ημερών ή απλά προσπαθούμε να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες του εαυτού μας, ξεχνώντας ότι ο Κύριος γεννήθηκε μαζύ με την Αγάπη και Σταυρώθηκε για όλους μας και για τον πλησίον μας και για τον ξεχασμένο αδελφό;.

 

Μυργιώτης  Παναγιώτης

Μαθηματικός

---

[1] Γεν.Μ γ΄, 15

«Μεταξύ ιστορίας και εσχάτων»

Το νέο βιβλίο του Χρήστου Γκουνέλα

«Μεταξύ ιστορίας και εσχάτων. Η θεολογία του ενανθρωπισμού και των επίγειων πραγματικοτήτων στον Παναγιώτη Νέλλα»,

είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου του θεολόγου Χρήστου Γκουνέλα, το οποίο κυκλοφορήθηκε από τις Εκδόσεις «Επέκταση». Ο διάλογος μεταξύ ιστορίας και εσχάτων, μέσω της θεολογίας, ήταν και είναι αναγκαίος ένεκα της σωτήριας σάρκωσης του Υιού-Χριστού. Ωστόσο, ο μονοφυσιτικός κίνδυνος του εγκλωβισμού στην ιστορία (εκκοσμίκευση) ή από την άλλη στα έσχατα (απόκοσμο) ελλοχεύει πάντα στην εκκλησία (και τη θεολογία), η οποία ασφαλώς (και ανασφαλώς) έχει επιφορτιστεί τον ρόλο του γεφυροποιού έναντι Εκείνου που έρχεται από τα έσχατα.

Ο Παναγιώτης Νέλλας (1936-1986) υπήρξε θεολόγος, ο οποίος σημάδεψε ανεξίτηλα τη μεταπολεμική και εν συνεχεία τη μεταπολιτευτική θεολογία στην Ελλάδα και κατόρθωσε μέσα από τη θεολογία του (εικονική οντολογία του ανθρώπου, δερμάτινοι χιτώνες, Μυστήρια) να ισορροπήσει μεταξύ του ουρανού και της γης. Κινούμενος δυναμικά και δημιουργικά ανάμεσα στην παράδοση και το «σήμερα», διαλέχτηκε ανοιχτά με τον άνθρωπο και τις επίγειες πραγματικότητες (πολιτική, παιδεία, επιστήμες, κινήματα κ.ά.) ποθώντας τη σωστική μεταμόρφωσή τους και εκπέμποντας, έτσι, το ορθόδοξο στίγμα στην εποχή του, αλλά και στην εποχή μας. Στο εν λόγω βιβλίο ανιχνεύονται τόσο οι θεολογικές απαρχές (σύγχρονες και παραδοσιακές) του Παναγιώτη Νέλλα όσο, βεβαίως, και η εν συνεχεία ανάπτυξη της θεολογίας του, εντός του πλαισίου της θεολογίας του ενανθρωπισμού και των επίγειων πραγματικοτήτων.

Παράλληλα, γίνεται από τον συγγραφέα μια απόπειρα σύγχρονης ερμηνείας και θετικά κριτικής προσέγγισης της θεολογίας του Παναγιώτη Νέλλα, με απώτερο στόχο την παρουσίαση της ορθόδοξα ελεύθερης και αγαπητικής διαλεκτικής έντασης μεταξύ της ιστορίας και των εσχάτων στο «εδώ και τώρα». Επιπλέον, ο Χρήστος Γκουνέλας τολμά να ανατμήσει θεολογικά και διαλεκτικά τη σύγχρονη ελληνική και παγκόσμια πραγματικότητα μέσα από το πρόβλημα της παιδείας και του πολιτισμού μας, τη σχέση θεολογίας και πολιτικής, κράτους και εκκλησίας, αλλά και τον διάλογο της θεολογίας με την επιστήμη και τα κοινωνικά και φιλοσοφικά ρεύματα.

Στη Λάρισα, το βιβλίο διατίθεται άμεσα από τα βιβλιοπωλεία:

• "Καλτσάς" (Πρώην Παπασωτηρίου) στην Παπαναστασίου 57

• "Κλου" (Πρώην Παιδεία) στη Μ. Αλεξάνδρου 6

• "Public" στην κεντρική πλατεία της Λάρισας

Στην Αθήνα, από τα βιβλιοπωλεία "Πολιτεία", "Πρωτοπορία" και άλλα βιβλιοπωλεία, καθώς επίσης και από τα εκκλησιαστικά βιβλιοπωλεία.

Από την Ελευθερία Λάρισας

Πάσχα 2020

Πόσες Πασχαλιές πέρασαν που τις κάναμε στους ναούς μας, έστω και συγκινημένοι, κι όμως μετά ήμασταν μάλλον οι ίδιοι! Πόσες φορές κοινωνήσαμε τον Χριστό, έστω και συγκλονισμένοι, κι όμως ήμασταν πάλι οι ίδιοι! Επειδή εμείς έτσι το θελήσαμε, να είμαστε οι ίδιοι! Πόσες φορές γιορτάσαμε Ανάσταση χωρίς τον Χριστό!

Φέτος χάθηκε η γιορτή, όχι όμως ο Χριστός! Και αυτό είναι μια αληθινή πρόκληση για να τον βρούμε. Άλλωστε, Αυτός παραμένει αεικίνητος μέσα μας, έξω μας, παντού… Ως αγάπη, ως ελπίδα και περισσότερο ως Πρόσωπο!

Καλή Ανάσταση!

Χρήστος Γκουνέλας

Ο απρόβλεπτος Θεός και η μωρία του Σταυρού Του

Χρήστος Γκουνέλας

Θεολόγος

Σύμφωνα με τον απόστολο Παύλο η λογική του ανθρώπου αντιλαμβάνεται τον Σταυρό του Χριστού ως μωρία και σκάνδαλο. Πώς είναι δυνατόν ο πανίσχυρος Θεός να σταυρώνεται από το πλάσμα Του; Τι είδους Θεός είναι αυτός που εκουσίως ανεβαίνει στον σταυρό; Πώς μπορεί αυτός ο αδύναμος, σταυρωμένος Θεός να σώσει τον άνθρωπο;

Και όμως αυτός είναι Θεός. Αυτός που έρχεται, που τρέχει (θέω/ τρέχω) να πάρει τη θέση του ανθρώπου στην οδύνη και τραγικότητα της ανθρωπότητάς του. Ο Θεός δεν παραμένει υπερβατικός, στατικός, που κατοικεί μακριά στον ουρανό και από εκεί αγναντεύει απλά τη δημιουργία του μέσα στη φθορά της. Ο Υιός του Θεού κινείται ως φύσει αεικίνητος και γίνεται Υιός του ανθρώπου. Εισβάλλει αθόρυβα στην ανθρώπινη ζωή, γίνεται ιστορικό πρόσωπο με σάρκα και οστά για να σώσει τον άνθρωπο εντός της ιστορίας μέσα από τον δικό του Σταυρό της αυτοπαραίτησης.