Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026

Σχολείο δίχως μόρφωση, δίχως Παιδεία

 


Του Χρήστου Γκουνέλα

(Δρ Θεολογίας, MSc Βιοηθικής)


Βρισκόμαστε ήδη στην αρχή μιας νέας ακόμη σχολικής χρονιάς. Στους αγιασμούς ακούσαμε και πάλι, όπως κάθε χρόνο άλλωστε, βαρύγδουπα λόγια από πολιτικά και διοικητικά χείλη του Υπουργείου και όχι μόνο για την αξία της Παιδείας, του σχολείου αλλά και για την ελπίδα που εκκολάπτεται σε αυτό. Ακούγοντας κανείς τέτοια λόγια μάλλον θα αισθάνεται ότι ζει σε άλλη χώρα. Ωστόσο, η καθημερινή πραγματικότητα θα έρθει και πάλι να διαψεύσει τόσο εκείνους που παρουσιάζουν μία άλλη πραγματικότητα όσο και αυτούς που ελπίζουν (όσοι είναι ακόμα αυτοί) ότι επιτέλους κάποτε θα βιώσουν μία διαφορετική πραγματικότητα. 

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026

Το κράτος ως κομματικό λάφυρο

 

 

Η αντιμετώπιση του κράτους ως λάφυρο δεν είναι σαφώς κάτι καινούριο. Από συστάσεως του ελληνικού κράτους σχεδόν όλες οι κυβερνήσεις είδαν το κράτος ως λάφυρο της νίκης τους. Από τις λίγες ξεκάθαρες εξαιρέσεις υπήρξε η κυβέρνηση Καποδίστρια - τόσο παλαιά - γεγονός που το πλήρωσε ο Κυβερνήτης με την ίδια του τη ζωή. Δυστυχώς, όλα σχεδόν τα υπόλοιπα χρόνια έως και σήμερα το ελληνικό κράτος παραμένει ένα βαθύ κομματικό κράτος λειτουργώντας ως γάγγραινα της κατ’ επίφαση πολλές φορές δημοκρατίας, της αξιοκρατίας και των δικαιωμάτων αλλά και των υποχρεώσεων των πολιτών. 

Οι εκάστοτε κυβερνώντες σίγουρα δεν νιώθουν ενοχές για αυτήν την κατάσταση διότι έτσι τη βρήκαν από τους προηγούμενους, όπως διατείνονται και οι ίδιοι. Είναι μία σκέψη που σίγουρα τους δίνει την ψυχολογική δικαιολογία την οποία χρειάζονται. Ωστόσο, υποκρίνονται ότι έχουν τη θέληση να αλλάξουν και την «αλλάζουν την κατάσταση» με συνθήματα του τύπου «επιτελικό κράτος», «πρώτα ο πολίτης» και άλλα διότι όταν έρθουν στην εξουσία θέλουν να ικανοποιήσουν το δικό τους πελατολόγιο. Αν, όμως, οι διακηρύξεις τους δεν είναι υποκριτικές, τότε εμπίπτουν στη σχιζοφρένεια, για να θυμηθούμε και έναν παλαιότερο πολιτικό ο οποίος δήλωσε ότι «η χώρα έχει μεταβληθεί σε απέραντο φρενοκομείο…».

Είναι φανερό, δυστυχώς, ότι η βαθιά πνευματική, κοινωνική και οικονομική κρίση των πολλών τελευταίων ετών στην Ελλάδα δεν έχει αλλάξει εν πολλοίς ούτε τους πολίτες ούτε ακόμη περισσότερο τους πολιτικούς. Η χώρα μας παραμένει μία χώρα που ακόμη δεν πέθανε, επιβεβαιώνοντας το δημοφιλές «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει», ωστόσο ψυχορραγεί και σέρνεται. 

Προσπαθούν κάποιοι να μας πείσουν ότι πλέον μπήκαμε σε τροχιά οικονομικής ανάπτυξης και εξυγίανσης. Πώς όμως να τους πιστέψουμε όταν έως τη σήμερον υπάρχουν υψηλόβαθμες διοικήσεις διορισμένες από την Κυβέρνηση στην υγεία, την παιδεία, τη δικαιοσύνη, το στράτευμα, την ΕΡΤ κ.α.  Και ακόμη περισσότερο πώς να τους πιστέψουν οι νέοι άνθρωποι με προσόντα και εντιμότητα οι οποίοι ορθά επιλέγουν μία χώρα του εξωτερικού στην οποία θα νιώσουν ότι τους σέβεται ως προσοντούχους και κατά βάση ως πολίτες και ως ανθρώπους; 

Επειδή δεν έχουμε ως στόχο να μηδενίσουμε πολιτικές προσπάθειες στον σύγχρονο δημόσιο βίο της χώρας μας, θα αναφέρουμε ως παράδειγμα τη θεσμοθέτηση και την αρχική λειτουργία του ΑΣΕΠ. Ωστόσο, χρόνο με το χρόνο αυτή η σοβαρή τομή εκφυλίστηκε εν πολλοίς αντί να στηριχθεί και να επεκταθεί με τη μορφή μάλιστα του γραπτού διαγωνισμού κατά το σύστημα των πανελλαδικών για όλες αν είναι δυνατόν τις δημόσιες θέσεις και διοικήσεις. Μάλιστα δεν είναι λίγες οι φορές που ο ΑΣΕΠ χρησιμοποιήθηκε και χρησιμοποιείται από τις κυβερνήσεις ως άλλοθι για να διορίσουν εν τέλει τους ημέτερους. 

Αναφέρουμε ως παράδειγμα επιπλέον την πολύπαθη δημόσια τηλεόραση η οποία λειτουργεί ως προπαγανδιστικό μέσο της εκάστοτε κυβέρνησης χωρίς να σέβεται το αυτονόητο δικαίωμα του κάθε πολίτη στην αντικειμενική ενημέρωση όταν μάλιστα την πληρώνει από την τσέπη του. Δεν είναι δυνατόν «δημοσιογράφοι» στη δημόσια τηλεόραση να υποστηρίζουν τις πολιτικές και τα λάθη της κυβέρνησης περισσότερο ακόμη και από τα ίδια τα κυβερνητικά στελέχη.

Είναι λοιπόν φανερό πως από την κρίση δεν γίναμε καθόλου σοφότεροι αλλά παραμείναμε οι ίδιοι  - μήπως και χειρότεροι; - για αυτό και θα συνεχίσουμε να είμαστε μία κοινωνία σε κρίση. Είναι όμως κρίμα μία χώρα με βαθιά και μακραίωνη ιστορία και πολιτισμό, μία χώρα προικισμένη με φυσικό και πολιτισμικό φως εμείς οι ίδιοι να τη συσκοτίζουμε. 

Θα πρέπει επιτέλους πρώτα από όλους οι  εκάστοτε κυβερνώντες να αντιληφθούν – εκτός αν δεν θέλουν να αντιληφθούν για τους δικούς τους λόγους – ότι την έξοδο από τη βαθιά κρίση θα μας τη δείξει η Παιδεία. Μία Παιδεία όμως κατά βάση με ανθρωπιστική κατεύθυνση, απαλλαγμένη από άσχετες παρεμβατικές γραφειοκρατικές πρακτικές του υπουργείου παιδείας και των διοικήσεών του. Μία παιδεία εν τέλει που να προβάλλει και να εμπνέει τον σεβασμό στο πρόσωπο του ανθρώπου και τις βαθύτερες ανάγκες του αλλά και εξίσου τον σεβασμό στο περιβάλλον και τη φύση. Με έμφαση στη χρήση των νέων τεχνολογιών αλλά με περισσότερη έμφαση στην κριτική σκέψη ως αντίβαρο. Μία εκπαίδευση η οποία δεν θα παράγει στείρα τεχνοκράτες αλλά ταυτόχρονα θα δημιουργεί αγαθούς πολίτες και ανθρώπους. Η επένδυση στον άνθρωπο θα βελτιώσει στη συνέχεια και την οικονομία και το κράτος. Προηγείται ο άνθρωπος και έπεται η οικονομία και οι δείκτες της, όχι το αντίστροφο. 

 

Χρήστος Γκουνέλας

Δρ Θεολογίας, MSc Βιοηθικής

Πηγή: Larissanet

Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026

Πολιτική άπνοια


Είναι ολοφάνερο ότι ζούμε ήδη τα τελευταία χρόνια το τέλος της πολιτικής. Ουσιαστικά δεν τελείωσε η πολιτική αλλά τα πρόσωπα τα οποία την παράγουν και αυτό βέβαια δεν αφορά μόνο τους κατ’ επάγγελμα πολιτικούς αλλά και τον κάθε πολίτη. Έτσι, χωρίς εκ των πραγμάτων πρόσωπα πολιτικά δεν υπάρχει και πολιτική. Πάσχουμε από πολιτική άπνοια και ό,τι δεν πνέει, δεν αναπνέει και δεν εμπνέει είναι νεκρό.

Η πολιτική από τη φύση  της εισχωρεί σε όλα τα πεδία του δημόσιου και του ιδιωτικού βίου. Το έλλειμά της δημιουργεί ποικίλες στρεβλώσεις στους θεσμούς, την οικογένεια και την κοινωνία.

Βασικό χαρακτηριστικό του θανάτου των όντων ως πολιτικά και της πολιτικής εν γένει είναι ότι δεν υπάρχουν ούτε εμπνευστές ούτε εμπνεόμενοι. Τα εν δυνάμει πολιτικά όντα και η πολιτική άγονται (και φέρονται) από τις καταστάσεις δείχνοντας εξαιρετική αδυναμία ανταπόκρισης στις σύγχρονες προκλήσεις. Έτσι, οι μεν πολιτικοί περιορίζονται στον ρόλο του πολιτικάντη «Μαυρογιαλούρου» οι δε πολίτες είτε αδιαφορούν (οι περισσότεροι) κουρασμένοι από την πολιτική εξαπάτηση είτε μετακινούνται (ευτυχώς για την ώρα οι λιγότεροι) προς ακραίες ιδεολογίες οι οποίες τους προσφέρουν μία ψευδαίσθηση ασφάλειας. Μία βόλτα στο σύγχρονο καφενείο των social media θα μας πείσει για τις πρακτικές τόσο των μεν όσο και των δε.

Ωστόσο, τα χρόνια που έρχονται θα είναι γεμάτα προκλήσεις και όπως φαίνεται αυτές θα τις διαχειριστούν μεγάλα οικονομικά συμφέροντα τεχνολογίας αφήνοντας εκ των πραγμάτων έξω από τις εξελίξεις τους πολιτικούς και τους πολίτες. Φαίνεται πως βρισκόμαστε ενώπιον ενός σύγχρονου παγκόσμιου ολοκληρωτισμού, τις παραμέτρους του οποίου δεν έχουν αντιληφθεί οι πολιτικοί και οι πολίτες. Αλλά και όσοι λίγοι ίσως έχουν αντιληφθεί την κατεύθυνση των πραγμάτων αισθάνονται σίγουρα αδύναμοι όχι να αντιδράσουν αλλά ακόμη και να διαλεχθούν με την πραγματικότητα. Δυστυχώς οι περισσότεροι πολιτικοί, ειδικά στην Ελλάδα, στερούνται, μάλλον, γνώσης ιστορίας (εργαλείο ερμηνείας της πραγματικότητας) αλλά και διαλεκτικής σοφίας με τις σύγχρονες προκλήσεις. Η δε δημιουργία κάποιων οργανισμών βιοηθικής ή τεχνοηθικής (εσχάτως και στην Ελλάδα) μοιάζει περισσότερο προσχηματική παρά ως μικρό, έστω, ανάχωμα ελευθεριών.

Και αν τα παραπάνω διαβάζονται ως απαισιόδοξα, ας αναρωτηθούμε (πέρα από θεωρίες συνωμοσίας αλλά και αφέλειες) για το ποιος κυβερνά σήμερα τον κόσμο και την κάθε χώρα, όπως και την Ελλάδα. Εκφράζουν οι πολιτικοί τη βουλή του λαού ή νομοθετούν τις περισσότερες φορές ερήμην του και αντίθετα προς τα συμφέροντά του; Αν αυτό συμβαίνει τότε κινδυνεύουν άμεσα οι δημοκρατίες μας και οι κοινωνικές και προσωπικές ελευθερίες.

Είναι πασιφανές ότι τα είδωλα, οι ψευδαισθήσεις και οι διαχωριστικές γραμμές των ιδεολογιών δεν υπάρχουν πλέον. Ζούμε την κυνική αλήθεια της σύγχρονης πραγματικότητας. Κυβερνάει αποκλειστικά η κατεξοχήν ειδωλοποιημένη οικονομία, δηλαδή το χρήμα και το εργαλείο της η τεχνολογία. Για την ώρα οι πολιτικοί και οι θεσμοί είναι τα χρήσιμα πιόνια αυτού του πολυσύνθετου συστήματος. Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: είναι νομοτέλεια ο οικονομικός και τεχνολογικός ολοκληρωτισμός ή υπάρχει περιθώριο αντίδρασης και συμμετοχής της πολιτικής και των πολιτών στις σύγχρονες εξελίξεις; Οι δημοκρατίες, οι πολιτικοί και οι πολίτες θα αντιδράσουν στις εξελίξεις ή θα περιμένουν να λειτουργήσει το ανθρώπινο ένστικτο της επιβίωσης;

*Χρήστος Γκουνέλας

Δρ Θεολογίας, MSc Βιοηθικής

Πηγή: Larissanet.gr

Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2026

Μνήμη Γεωργίου Χατζηχρόνογλου, Άρχοντος Υμνωδού της ΜτΧΕ

 


Πριν λίγες ημέρες αναχώρησε από τα εφήμερα στα αιώνια ο Άρχων Υμνωδός της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Γεώργιος Επ. Χατζηχρόνογλου. Ο εκλιπών υπήρξε μεγάλος Δάσκαλος και Μύστης της εκκλησιαστικής και παραδοσιακής μας μουσικής. Γεννημένος σε προσφυγική οικογένεια της Θήβας με πατέρα ψάλτη ακολούθησε, όπως ήταν φυσικό, από μικρό παιδί τον δρόμο της ψαλτικής τέχνης. Ανέλαβε ψαλτικά καθήκοντα ήδη από την εφηβική του ηλικία και μαθήτευσε κοντά σε μεγάλες ψαλτικές προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Μανώλης Χατζημάρκος. 

Η εξέλιξή του στην τέχνη του Δαμασκηνού ήταν ραγδαία. Άλλωστε, πώς αλλιώς θα γινόταν αφού επρόκειτο για μία προσωπικότητα εξαιρετικά χαρισματική και με ξεχωριστά τάλαντα; Διακρίθηκε όχι μόνο ως μονωδός, αλλά και ως Δάσκαλος και ως χοράρχης, συγκεντρώνοντας στο πρόσωπο του πολλές ιδιότητες της ψαλτικής τέχνης τις οποίες συνήθως δεν συναντάμε συγκεντρωμένες σε ένα μόνο πρόσωπο. Παράλληλα, είχε και λαμπρή πορεία στον χώρο του ακαδημαϊκού και προπονητικού αθλητισμού και του πρωταθλητισμού, ακόμη και στα κοινά. Ωστόσο, την καρδιά του την έκλεψε η μουσική τέχνη.